PGN Cleaner: orde in de chaos van je schaakdatabase

Voor schaaktrainers & schaakliefhebbers die hun PGN-bestanden eindelijk eens écht schoon willen hebben.

Het probleem dat elke trainer kent

Je downloadt een partijencollectie van een online platform, krijgt een PGN-bestand toegestuurd van een leerling, of exporteert een toernooi uit ChessBase. En wat krijg je? Een wirwar van klok-tijden, engine-evaluaties, diagram-codes, varianten die niemand meer leest, dubbele partijen en commentaar in drie talen.

Wil je die partijen gebruiken voor een training? Importeren in je eigen database? Of gewoon — netjes laten zien op het scherm zonder dat de helft van het venster gevuld is met {[%clk 0:04:23]} en $14 $36?

Dan ben je nu een half uur bezig met handmatig opschonen. Of je gebruikt PGN Cleaner.

Wat is PGN Cleaner?

PGN Cleaner is een gratis webapp van de Schaak maar raak Academy die in één klik je PGN-bestanden schoonmaakt. Geïnspireerd op het beroemde pgn-extract van David J. Barnes — maar dan met een vriendelijke interface, in het Nederlands (én Engels en Duits), en volledig in de browser.

Dat laatste is belangrijk: er wordt niets geüpload. Je partijen blijven op je eigen computer. Geen account, geen cloud, geen tracking. Open de app, plak je PGN erin, klik op Schoonmaken, klaar.

De app werkt bovendien offline, dus eenmaal geladen kun je het vrijwel overal gebruiken.

Wat kan de cleaner allemaal opruimen?

De opties zijn gegroepeerd in vier secties — zet aan wat je nodig hebt, laat staan wat je wilt behouden.

Annotaties verwijderen

  • Commentaren {...} — die eindeloze engine-uitleg en chat-berichten van online games.
  • Varianten (...) — inclusief geneste varianten. Ideaal als je alleen de hoofdpartij wilt overhouden voor een opgavendatabase.
  • NAGs ($1, $2, ...) — die rare nummercodes die sommige programma's gebruiken in plaats van ! of ?.
  • Evaluatie-symbolen — Nf3!? wordt Nf3. Handig als je leerlingen zelf wilt laten beoordelen.
  • Vreemde codes (#...#) — ChessBase diagram-markup zoals (#C5 #CBh1#) die je import in andere programma's stuk maakt.
  • Klok- en engine-tags binnen commentaren — strip [%clk ...] en [%eval ...] maar behoud de échte tekstuele opmerkingen.

Headers / Tags

  • Alleen Seven Tag Roster — terug naar de PGN-basis: Event, Site, Date, Round, White, Black, Result. Plus de noodzakelijke FEN/SetUp/Variant/ECO-tags zodat stellingpartijen blijven werken.
  • Lege tags weggooien — [Round "?"] en [Site ""] verdwijnen.
  • Resultaat synchroniseren — als de [Result]-header niet klopt met het einde van de zettenreeks, repareert de cleaner dat.

Karakters en opmaak

  • Non-ASCII strippen — smart quotes, accenten en andere bytes die importproblemen geven worden vervangen.
  • Witregels normaliseren — overbodige spaties en lege regels eruit.
  • Regelbreedte instelbaar — standaard 75 tekens (zoals pgn-extract), maar je kunt het aanpassen of álle zetten op één lange regel zetten.

Filter

  • Lege partijen verwijderen — partijen zonder zetten worden weggegooid.
  • Duplicaten verwijderen — strikt (alles moet matchen) of los (alleen op zettenreeks, zodat een partij die twee keer is opgeslagen met andere namen toch herkend wordt).

Bonusfunctie: FEN-extractie

Onderaan de uitvoer zit een tweede knop die vaak over het hoofd wordt gezien: FEN's extraheren. Daarmee haal je alle FEN-stellingen uit je PGN — handig voor:

  • het bouwen van een opgavendatabase voor je trainingen,
  • het genereren van diagrammen voor lesmateriaal.

Export naar platte tekst, CSV of JSON, net wat je voor je workflow nodig hebt.

Voor wie is dit?

Schaaktrainers die partijen van leerlingen krijgen aangeleverd in alle staten van vervuiling, en die snel een schone versie willen voor analyse of voor de lesomgeving.

Clubspelers die hun eigen partijenarchief eenvoudig op orde willen brengen.

Auteurs en cursusmakers die voorbeeldpartijen verzamelen uit allerlei bronnen en die in een consistente, schone vorm willen presenteren.

Iedereen die ooit (#C5 #CBh1#) midden in een partij zag staan en zich afvroeg wát dat in vredesnaam moest betekenen.

Praktisch

  • Gratis te gebruiken op schaaktools.schaakmaarraak.nl.
  • Werkt op desktop, tablet en mobiel.
  • Drie talen: Nederlands, Engels, Duits.
  • Geen account, geen upload, geen tracking.
  • Offline beschikbaar nadat je de app één keer hebt geladen.

Tot slot

PGN Cleaner is geen databasemanager zoals ChessBase of SCID. Het is een gerichte tool die één ding heel goed doet: rommel weghalen. Of je nu één partij wilt opschonen voor een blogpost, of een collectie van 50.000 partijen wilt voorbereiden voor import — de workflow is hetzelfde: plakken, vinkjes zetten, klikken.

Probeer het eens met je meest vervuilde PGN-bestand. De kans is groot dat je verbaasd bent hoeveel kleiner — en leesbaarder — het resultaat is.

Ga naar schaaktools.schaakmaarraak.nl en ontdek PGN Cleaner.

♟️ Veel plezier met opschonen, en succes aan het bord.

PGN Cleaner is een initiatief van de Schaak maar raak Academy. Vind je de tool nuttig? Overweeg een donatie — daarmee blijven mijn schaaktools gratis en zonder advertenties.

♟ ♟ ♟