Er verschijnen ieder jaar honderden openingsboeken, en ze worden gretig gekocht. Toch belanden de meeste na een paar hoofdstukken op de plank: een gemiddeld openingsboek behandelt in de meeste gevallen véél meer dan wat jij daadwerkelijk speelt, bovendien is op het moment dat het boek van de drukpers rolt de theorie vaak al weer ingehaald door de laatste nieuwtjes. Daarnaast blijken door de komst van zeer sterke schaakengines, zoals Stockfish, soms varianten in boeken achteraf niet geheel juist of onvolledig te zijn.

OpeningPrep draait dat om. In plaats van een dik boek te kopen waarin je jouw eigen lijnen moet zoeken, schrijf je je eigen digitale openingsboek — een boek dat alleen de zetten bevat die jij écht speelt, dat je met één klik uitbreidt, dat je permanent kunt toetsen aan actuele grootmeesterpartijen, en waarmee je meteen kunt oefenen en spelen. Geen ballast, geen honderden pagina's over varianten waar jij nooit voor kiest.

Voor wie graag leest of luistert naar uitleg over een opening zijn er natuurlijk altijd nog boeken en YouTube-video's die de plannen, structuren en ideeën erachter uitleggen.

Wat is OpeningPrep?

OpeningPrep is een lichtgewicht webapp waarmee je op één plek je hele openingsvoorbereiding kunt beheren. Je bouwt je repertoire door simpelweg zetten op het bord te spelen, je oefent die zetten totdat ze in je hoofd zitten, en je speelt er een partij mee tegen Stockfish om te zien hoe je repertoire zich houdt in de praktijk.

Alles blijft op je eigen apparaat: geen account, geen server, geen cloud. Wat je bouwt is van jou, en je kunt het op elk moment als bestand opslaan en meenemen.

Voor wie is OpeningPrep bedoeld?

  • Clubspelers die hun openingskennis serieuzer willen structureren dan losse aantekeningen toelaten.
  • Studerende schakers die niet alleen willen begrijpen wát ze spelen, maar het ook willen inslijpen.
  • Schaaktrainers die per leerling of per opening een aparte "map" willen aanleggen en die tijdens de les direct kunnen inzetten.
  • Elke schaker die af en toe merkt dat hij zijn eigen voorbereiding op zet 6 alweer half kwijt is.

Wat kun je ermee?

OpeningPrep is opgebouwd uit vier duidelijke tabbladen, elk met een eigen taak.

Repertoire bouwen

Op het tabblad Repertoire speel je gewoon zetten op het bord. Elke zet die je doet, wordt automatisch aan je zettenboom toegevoegd. Geen menu's, geen "toevoegen"-knop — je speelt, en het staat er.

Ondersteunende hulpmiddelen zitten er direct naast:

  • Lichess-statistieken onder het bord: wat spelen anderen in deze stelling, en met welk resultaat?
  • Cloud-evaluatie: hoe beoordeelt Stockfish deze stelling?
  • ECO-code en openingsnaam worden automatisch herkend.
  • Annotatiesymbolen (!!, ?!, +/=, ...) en vrije notities per zet.
  • Transpositie-waarschuwing: als een nieuwe zet leidt tot een stelling die al elders in je repertoire staat via een andere zettenvolgorde, krijg je meteen een melding. Zo blijf je consistent en voorkom je dat je dezelfde stelling twee keer met verschillende voortzettingen uitwerkt.

Oefenen

Op het tabblad Oefenen worden je eigen varianten getoetst. Je kunt kiezen uit:

  • Varianten oefenen — het programma loopt met je door je repertoire en vraagt de juiste vervolgzetten.
  • Willekeurige stelling (flits) — je krijgt een stelling voorgeschoteld en moet uit je hoofd de juiste zet spelen.

Achter de schermen zit een systeem à la spaced repetition: zetten die je nog niet goed kent komen vaker terug, zetten die je al lang niet hebt gezien ook. Groene rondjes bij je zetten laten zien wat je al beheerst.

Grootmeesterpartijen

Op het tabblad Partijen krijg je moderne grootmeesterpartijen te zien in dezelfde opening als de stelling op je bord. Ideaal om te zien hoe grootmeesters de openingen en varianten spelen die jij zelf aan het uitwerken bent — en soms een goede aanleiding om je repertoire aan te scherpen.

Omdat de app geen gebruik maakt van databases kan het vinden van alle partijen met een bepaalde stelling de eerste keer wat langer duren. Dit is echter eenmalig per opening per sessie en heeft als voordeel dat daarna het vinden van stellingen veel sneller verloopt.

Het is ook goed om te weten dat de totale collectie grootmeesterpartijen iedere week een update krijgt, zodat je er zeker van kunt zijn dat je vrijwel direct op de hoogte kunt zijn van de laatste nieuwtjes.

Spelen tegen Stockfish

Op het tabblad Spelen speel je een echte partij tegen de engine. Zolang je in je eigen repertoire blijft, speelt Stockfish de tegenzetten die jij hebt vastgelegd; zodra je afwijkt, neemt Stockfish het over op de door jou gekozen sterkte.

In de zettenlijst zie je meteen tot waar je correct volgens je repertoire hebt gespeeld: alles wat groen kleurt, kwam uit je eigen voorbereiding. Perfecte manier om te ontdekken waar je repertoire nog gaten heeft.

Notatie en taal naar keuze

De app is beschikbaar in het Nederlands, Engels en Duits, en je kiest zelf in welke notatie de zetten worden getoond:

  • Engels (Nf3, Bc4, ...)
  • Nederlands (Pf3, Lc4, ...)
  • Duits (Sf3, Lc4, ...)
  • Figuren (♘f3, ♗c4, ...)

Handig voor trainers met een internationaal publiek, en voor iedereen die gewoon de notatie wil zien waar hij aan gewend is.

Jouw gegevens blijven van jou

OpeningPrep werkt volledig zonder server of account. Alles wat je maakt — je mappen, je zetten, je notities, je oefenstatistieken — wordt lokaal op je apparaat bewaard. Met één klik download je je eigen repertoire en alle bijbehorende informatie naar een .json-bestand dat je waar dan ook kunt bewaren of naar een ander apparaat kunt overzetten. Geen abonnement, geen lock-in, geen zorgen over wat er met je repertoire gebeurt als een dienst er ooit mee stopt.

En natuurlijk kun je altijd ook je eigen repertoire printen en zo je eigen papieren openingsboek maken.

Een PWA: gewoon installeren op je apparaat

OpeningPrep is een Progressive Web App (PWA). Dat betekent dat je hem niet alleen in de browser kunt openen, maar — net als een gewone app — kunt installeren op je telefoon, tablet of computer. Eenmaal geïnstalleerd start OpeningPrep op vanuit je startscherm of bureaublad, zonder browserbalken. Bovendien werkt een groot deel van de app ook zonder internetverbinding: je kunt je repertoire bekijken en bewerken, oefenen en tegen Stockfish spelen, ook in de trein of tijdens een toernooi zonder wifi. Alleen de online onderdelen (recente grootmeesterpartijen en de Lichess-statistieken) hebben verbinding nodig.

Probeer het zelf

Open OpeningPrep, maak een map aan voor je favoriete opening, speel de eerste zetten op het bord, en zie je repertoire vanzelf ontstaan. Ga daarna naar Oefenen om te toetsen wat je al kent — en naar Spelen om te zien hoe ver je het volhoudt tegen de engine. Voor iedereen die zijn openingen niet alleen wíl kennen maar ook echt wíl beheersen, is OpeningPrep bedoeld als precies dat: een simpele, prettige plek waar je repertoire, oefening en partij samenkomen.

Ga naar schaaktools.schaakmaarraak.nl en ontdek OpeningPrep.

OpeningPrep is een initiatief van de Schaak maar raak Academy. Vind je de tool nuttig? Overweeg een donatie — daarmee blijven mijn schaaktools gratis en zonder advertenties.

♟ ♟ ♟