Schoolschaken

Welke lesmethode kies ik?

Net als bij veel andere vakken en thema's op school zijn er ook voor schaaklessen diverse methoden. De keus is echter niet zo groot en dat maakt het kiezen een stuk makkelijker.

In Nederland kennen we momenteel twee lesmethoden die opleiden tot schaakdiploma's die door de schaakbond zijn erkend, de Stappenmethode en Chessity.

Ik heb in het verleden veel gewerkt met de "Stappenmethode", maar ik maak tegenwoordig bij voorkeur en voornamelijk gebruik van Chessity. 

De Stappenmethode

De Stappenmethode is de lesmethode die vele jaren bijna overal werd gebruikt, zowel op scholen als bij schaakverenigingen. Het is een goed uitgewerkte lesmethode met niet alleen werkboekjes met opdrachten voor de leerlingen, maar tevens een in mijn ogen erg goede instructeurshandleiding. Wat ik niet genoeg kan benadrukken is dat het van wezenlijk belang is bij deze methode dat de instructeur ook echt kennis neemt van de inhoud van deze instructeurshandleiding.

De Stappenmethode kent momenteel een zestal stappen die beginnen bij Stap 1 met de uitleg van de schaakregels tot Stap 6 voor ervaren clubschakers. Iedere Stap heeft een eigen werkboekje en kan worden afgesloten met een examen en een diploma.

De ontwikkelaars van deze methode geven aan dat er in de regel ongeveer een jaar uitgetrokken moet worden voor Stap 1.

De methode is naar mijn mening qua opbouw en uitwerking uitstekend, maar er zit aan het gebruik van deze methode één erg groot risico dat ik helaas in de praktijk de afgelopen jaren veels te vaak heb gezien gebeuren. Het risico is dat een (ongetwijfeld goed bedoelende) schaaktrainer kinderen misschien 15 min. uitleg geeft en ze vervolgens aan het maken van opdrachten uit het werkboek zet, deze al of niet nakijkt en ze dan verder laat gaan met de volgende bladzijde met opgaven en dit zo iedere week herhaalt. Op deze manier wordt het leren schaken al heel snel iets erg "schools" en verdwijnt onvermijdelijk bij velen, heel begrijpelijk, snel het plezier.

Juist omdat de stappen een wat langere tijd vragen moet een trainer erg goed zorgen voor variatie en inventief zijn in het vinden van spelletjes en werkvormen.

Een geheel ander punt van commentaar betreft de mate waarin deze methode is meegegroeid met de ontwikkeling van de jeugd de afgelopen jaren. De Stappenmethode maakt gebruik van werkboekjes met opdrachten. In zijn ontwikkeling is de methode niet verder gekomen dan het aanbieden van de Stappen op CD-Rom. In een tijd waarin kinderen steeds meer digitaal beleven, ervaren en leren is het jammer dat de Stappenmethode hierin niet is meegegroeid. Er is geen website of app waarmee kinderen de Stappenmethode kunnen gebruiken.

Meer informatie over de [Stappenmethode] is te vinden op de eigen website.

Chessity

Vrij nieuw is Chessity. Chessity is een digitale leeromgeving die op diverse manieren aansluit bij de beleefwereld van kinderen. Zo kent Chessity geen werkboekjes, maar is het volledig gebaseerd op digitaal leren via een website. Ieder kind kan zo in zijn/haar eigen tempo leren schaken en doet dit via digitale spelvormen die voor veel kinderen al bekend en vertrouwd zijn. Wat Chessity extra aantrekkelijk maakt is dat het account dat iemand moet hebben zowel binnen als buiten school is te gebruiken. Kinderen kunnen dus ook thuis of op vakantie nog verder leren en spelen. Het enige dat nodig is om gebruik te kunnen maken van Chessity is een account, een internetverbinding en een computer, laptop of tablet.

De uitgangspunten van Chessity zijn anders dan die van de Stappenmethode. Chessity sluit naar mijn mening beter aan bij de huidige generatie. Kinderen willen veelal sneller resultaat zien en sneller "echt" schaken. Misschien kan ik het het beste zo omschrijven ... kinderen die vrijwillig kiezen om te gaan schaken bij bv. een schaakclub op of buiten school zijn al gemotiveerd en kun je makkelijker boeien met de Stappenmethode. Als je echter schaken op school gaat aanbieden dan zijn er ook kinderen die alleen nieuwsgierig zijn, of misschien doet heel de groep wel mee, dan is Chessity fantastisch omdat het leuke spelletjes bevat die snel voortgang laten zien.

Een voordeel van Chessity is ook dat kinderen in eigen tempo gewoon door kunnen leren, zelfs tot het nivo van schaakmeester zonder dat er iedere keer een nieuw werkboekje aangeschaft moet worden. De kinderen kunnen zich hierdoor allemaal op hun eigen manier in hun eigen tempo ontwikkelen.

Dit alles wordt mede mogelijk gemaakt doordat iemand van binnen of buiten de school als coach kan optreden en tot in het kleinste detail de voortgang van de afzonderlijke kinderen kan volgen. In de praktijk wil dit dus zeggen dat ik als schaaktrainer en coach in Chessity precies weet wat ik aan wie moet uitleggen als we elkaar weer zien bij de schaakles op school. Dit maakt het werken met Chessity zeer efficiënt.

Het is ook goed om even te vermelden dat Chessity in combinatie met de schaakbond een aanbieding hebben voor scholen waarbij 50 accounts worden aangeboden voor € 250,-. Deze accounts, die allemaal een jaar geldig zijn, hoeven ook niet tegelijk gebruikt te worden en kunnen zelfs over meerdere jaren worden verspreid. Een jaar Chessity kost daarmee per kind slechts € 5,- , ongeveer gelijk aan de prijs van één werkboekje van de Stappenmethode. Tevens zijn de kinderen dan een jaar lang jeugdlid van de schaakbond en kunnen deelnemen aan toernooien.

U kunt ook een kijkje nemen op de website van [Chessity] en daar kunt u het ook geheel gratis enkele dagen proberen.

Schaak maar raak! Academy en Chessity

Ik ben volledig onafhankelijk en heb geen enkele commerciële binding met Chessity of enige andere schaakorganisatie. Dat neemt echter niet weg dat ik volledig achter de leermethode van Chessity sta en vol overtuiging Chessity wil promoten. Om deze reden ben ik dan ook "schoolschaak-ambassadeur" en "Chessity-expert" voor Chessity en beschikbaar voor het geven van demonstraties en begeleiding bij het gebruik van Chessity.

Tot slot

Het beste advies dat ik kan geven over de keus van een lesmethode voor school en Chessity in het bijzonder is deze ..... laat geheel gratis Chessity bij u op school demonstreren! U zult versteld staan van het enthousiasme bij de kinderen. Mocht u prijs stellen op zo'n gratis demonstratie, dan kunt u Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.met mij opnemen voor een afspraak.

 

chessqueens