Wat is de rokade?

Er zijn bij het schaken een aantal bijzondere zetten. Deze zetten lijken zich even niets van de eerder genoemde schaakregels aan te trekken. De eerste is „de rokade“.

De rokade is een zet waarbij zowel een toren als de koning van plaats veranderen. In één zet verplaats je dan dus twee stukken.

Hoe gaat deze zet dan?
De koning gaat vanuit zijn beginpositie twee velden naar links of naar rechts en vervolgens gaat de toren over de koning heen en komt er aan de andere kant naast te staan.

In de eerste diagram zie je de beide koningen en torens in hun beginpositie staan. In de tweede diagram zie je waar ze staan na een rokade. Wat de zwarte koning deed noemen we de lange rokade (omdat er drie velden tussen koning en toren zitten) en wat de witte koning deed noemen we korte rokade (omdat er slechts twee velden tussen koning en toren zitten).

Regels bij de rokade

Er zijn wel een paar voorwaarden om de rokade te mogen doen:
- de koning en de toren mogen niet eerder zijn verplaatst;
- de rokade mag niet worden uitgevoerd als de koning schaak staat;
- de rokade mag ook niet worden uitgevoerd als de koning een veld moet passeren dat bestreken wordt door een vijandelijk stuk (voorbeeld staat in de laatste diagram, zwart mag niet rokeren omdat de loper naar veld F8 kijkt.);
- ook kan er niet worden gerokeerd als er een stuk tussen de toren en de koning staat (voorbeeld staat in de laatste diagram, wit mag niet lang rokeren omdat de dame op D1 er nog tussen staat).

De rokade is een zet die heel veel wordt gespeeld omdat je de koning er een veilige plek mee kunt geven en tevens de toren die in een hoekje staat makkelijk mee kunt laten spelen. Laten we eens kijken hoe dit er in een echte schaakpartij uit zou kunnen zien .... 

 

In de eerste diagram zie je eerste 4 zetten van een echte schaakpartij. Wit is aan de beurt en doet nu de korte rokade. Het resultaat zie je in het tweede diagram. De witte koning staat nu veilig achter zijn pionnen en de toren kan beter meespelen. In de derde diagram zie je dat zwart vervolgens ook de korte rokade deed.

Oefenen

Met de onderstaande diagrammen kun je alvast kijken of je de regels van de rokade goed begrijpt.

Oefening 1

Wit is aan zet, mag hij kort rokeren?

Oefening 2

Zwart is aan zet, mag hij kort rokeren?

Oefening 3

Zwart is aan zet, mag hij lang rokeren?

 

chessqueens